Object

Abstract:

Choć tematem niniejszej monografii jest obraz najsilniejszego Ku Klux Klanu w historii Stanów Zjednoczonych w literaturze i kulturze, to jednak można go odnieść do historii wielu innych radykalnych organizacji działających nie tylko w USA. Czytelnik zapewne znajdzie pewne wspólne elementy stanowiące o paralelizmie wielu skrajnych ruchów. Tematyka tej pracy wynika z zainteresowania fenomenem społeczeństwa pluralistycznego, które w swej charakterystyce zawiera zarówno cechy konstruktywne, wiodące do polepszenia dobrobytu państwa, jak i cechy destruktywne, sprzyjające jego destabilizacji. Niniejsza monografia jest drugim, uzupełnionym i poszerzonym o nowe badania i publikacje wydaniem ksią?ki, kt?ra pierwotnie ukaza?a si? nak?adem Wydawnictwa żki, która pierwotnie ukazała się nakładem Wydawnictwa MyBook ze Szczecina w 2007 roku. Opracowanie zostało oparte na źródłach zastanych – literaturze przedmiotu opublikowanej przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych, a także źródłach archiwalnych amerykańskich instytucji, jak National Museum of African American History and Culture, Anti-Defama­tion League czy Southern Poverty Law Center. Analizie poddanych zostało wiele tekstów pochodzących zarówno z tradycyjnych zasobów bibliotecznych, czasopism naukowych, jak i źródeł elektronicznych (baz tekstów akademickich, np. JSTOR, EBSCO, stron internetowych jednostek badawczych, archiwalnych artykułów prasowych). Ponadto korzystano z raportów organizacji rządowych, instytucji, protokołów posiedzeń legislatur stanowych, protokołów Federalnego Biura Śledczego. W przeważającej mierze korzystano z literatury anglojęzycznej, rzadziej zaś z polskojęzycznej. Dostępna literatura polskojęzyczna traktująca o Ku Klux Klanie jest bowiem ciągle niestety niezbyt obszerna. Główny problem badawczy zawarty w niniejszej publikacji sformułowano w następujący sposób: w jaki sposób Ku Klux Klan obecny jest w kulturze i literaturze amerykańskiej i jaki był wpływ Ku Klux Klanu na ich kształtowanie? Odpowiedzi na to pytanie należy poszukiwać w pogłębionej analizie działalności Ku Klux Klanu – od reaktywacji tej organizacji przez Williama Simmonsa w 1915 roku aż do jej upadku przypadającego na 1944 rok – a także analizie wydarzeń społecznych i zjawisk kulturowych w USA. Jest to bardzo interesujący okres w historii tego kraju – związany z rozwojem amerykańskiej kinematografii (m.in. film Narodziny narodu) czy wprowadzeniem całkowitego zakazu sprzedaży, produkcji i transportu alkoholu (prohibicja zwana „szlachetnym eksperymentem”). Autor chciałby podziękować profesorowi Tobinowi Millerowi Shearerowi oraz profesorowi Scottowi Whittenburgowi z University of Montana w Missoula oraz Candace Oubre z National Museum of African American History and Culture za cenne wskazówki i pomoc w realizacji badań naukowych w 2023 roku.

Table of contents:

Spis treści
Słowo autora 9
Wprowadzenie 11
1. Powstanie Ku Klux Klanu 15
1.1. Sprawa Leo Franka – czyli rzecz o antysemityzmie w USA 25
1.1.1. Żydzi w Stanach Zjednoczonych Ameryki 26
1.1.2. Żydzi w stanie Georgia 28
1.1.3. Antysemityzm w stanie Georgia 29
1.1.4. Mary Phagan i Leo Frank – ofiary zmieniającego się świata 34
1.1.5. Zabójstwo Phagan i proces sądowy Franka 36
1.1.6. Zabójstwo Leo Franka 41
1.1.7. Echa sprawy Leo Franka 42
1.1.8. Rehabilitacja Leo Franka 44
1.1.9. Sprawa Leo Franka w kulturze 46
1.1.10. Podsumowanie 47
1.2. Sylwetka Williama Simmonsa i odrodzenie się Ku Klux Klanu 48
1.3. Znaczenie nazwy i struktura organizacji 57
1.4. Założenia programowe 63
2. Ku Klux Klan i polityka 71
2.1. Przyczyny zaangażowania się Ku Klux Klanu w sprawy polityki 71
2.2. Działalność w regionach 79
2.2.1. Zachód 79
2.2.2. Byłe stany Konfederacji 87
2.2.3. Południe (Dallas) 89
2.2.4. Chicago 91
2.2.5. Denver 94
2.2.6. Indiana 98
2.2.7. Środkowy wschód 105
2.2.8. Wschód 109
2.2.9. Missouri112
2.2.10. Południowy wschód 114
3. Wielki Kryzys 117
3.1. Działalność Ku Klux Klanu w okresie Wielkiego Kryzysu 117
3.2. Ku Klux Klan a ustawodawstwo antyimigracyjne 123
3.3. Ku Klux Klan i spór polityczny wokół darwinizmu i ewolucjonizmu 126
4. Obraz Ku Klux Klanu Simmonsa w kulturze i literaturze 129
4.1. Ku Klux Klan w literaturze amerykańskiej 129
4.2. Ku Klux Klan w sztukach teatralnych 137
4.3. Ku Klux Klan Simmonsa w filmie 139
4.4. Krytyka Ku Klux Klanu w filmie 148
4.5. Ku Klux Klan a przemysł filmowy 151
4.6. Sztuki erotyczne a Ku Klux Klan 155
4.7. Ku Klux Klan i Narodziny narodu 157
4.7.1. Twórczość Thomasa Dixona i Ku Klux Klan 158
4.7.2. Fabuła Narodzin narodu 161
4.7.3. Innowacyjność Narodzin narodu 162
4.7.4. Odrodzenie Ku Klux Klanu 163
4.7.5. Dixon i Griffith a odrodzony Ku Klux Klan 165
4.7.6. Dixon i Griffith a Narodziny narodu 167
5. Przyczyny upadku Ku Klux Klanu Simmonsa 171
Zakończenie 183
Skorowidz rzeczowy 185
Dotychczasowe publikacje w języku polskim o Ku Klux Klanie 187
Publikacje autora o Ku Klux Klanie 187
Bibliografia 189

Place of publishing:

Kielce

Physical description:

202 s.

ISBN:

ISBN 978-83-8377-067-3 E-ISBN 978-83-8377-068-0

Publisher:

Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach

Date issued:

2025

Identifier:

doi:10.25951/14362

Language:

polski

Type:

tekst

Format:

application/pdf